در قرآن کریم بعضی از آیات با عبارت «‌ یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا » شروع شده اند که در واقع خطاب هائی است به مؤمنین . شاید برای شما مؤمن گرامی هم مهمّ باشد بدانید که در این آیات برای مؤمنین از جمله خود شما چه مطالبی بیان شده است .

     بنده مطالعاتی را در تفسیر علمای شیعه در مورد این آیات کرده ام که برای استفاده ی شما عزیز در وبلاگم می گذارم انشاءالله که برایتان قابل استفاده باشد . البته در هر نوبت آیه ای از آین آیات را می گذارم که به تدریج استفاده شود . راستی برای استفاده ی دیگر مؤمنین به سائر دوستانت هم معرّفی کن در ضمن از نظرات خود محروممان نفرمائید .

--------------------

     در قرآن کریم نزدیک به 90 مورد  خطاب شریف  «‌ یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا »  به کار رفته است . در مقابل «  یَا أیُّهَا الّذِینَ کَفَروُا »  فقط یک بار آمده است : «‌ یَا أیُّهَا الَّذِینَ کَفَرُوا لاَ تَعْتَذِرُوا الْیَوْمَ إنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 1 ) »  .

ترجمه : « ای کسانی که کافر شده اید ! امروز ( روز قیامت )  عذر خواهی نکنید ، چرا که تنها به اعمالتان جزا داده می شوید »  .

    البتّه در این یک مورد هم مثل خطابات به مؤمنین نیست که مثلاً  در این دنیا تکلیفی برای آنها داشته باشد یا تکلیفی از آنها بخواهد بلکه در واقع با خبری که از روز قیامت می دهد یک نوع تذکّر و ترساندن آنها  است .

                در قـرآن کـریم هـر کجا عبارت « یَا أیُّهَا النَّاسُ »‌ است ،  در سوره های مـکّی قرار دارد یعنی در مکّه نازل شده است و هـر کجا «‌ یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا»  است در سوره های مدنی قرار دارد یعنی در مدینه نازل شده است .

     شاید به این جهت که با هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله به مدینه وضع مسـلمانـان تـثبیت شـد و بـه صـورت یک جمـعـیّت ثـابت و متنفّذ درآمدند و با تشکیل حکومت اسلامی و تکمیل عبادات ، ایمان مسلمانان کامل و لیاقت این خطاب ( یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا) را پیدا کردند  . 

                  هر کجا در قرآن « یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا » است بدل آن در تورات « یَا أیُّهَا الْمَسَاکِین » است . در واقع حق تعالی  در فرمایش خود : « وَ ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلةُ وَ الْمَسْکَنَةُ ( 2 ) » ایشان ( یهود ، قوم حضرت موسی علیه السّلام ) را به نام « مَسْکَنَت » بر خواند و مُهر مذلّت بر ایشان زد . ترجمه : «  و مُهر ذلّت و نیاز ، بر پیشانی آنها زده شد » .

   البتّه این به خاطر آن بود که آنها بهانه جوئی می کردند ‌،  دستورات حضرت موسی علیه السّلام را قبول نمی کردند ، نسبت به آیات الهی کفر می ورزیدند ، پیامبران را به ناحق می کشتند ،  افرادی گناهکار  و متجاوز  بودند ( 3 ) .

و در مقابل امّت اسلام را چون ندا کرد ، به ندای شرف و مِدحت ندا کرد و فرمود : « یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا» ، ای گرویدگان ، ای باورداران ، ای ایمان آورندگان ، و این اسم مدح است هم در لغت و هم در شرع .  

               قـرآن کریم از بعضی امّتها تعبیر فـرموده است به لفظ « قَوْم »  مانند : « إنَّآ أرْسَلْنَا نُوحَاً إلیَ قَوْمِهِ ( 4 ) » و مـانند : « قَوْمَ هُودٍ أوْ قَوْمَ صَالِحٍ   ( 5 ) » و مـانند : « قَوْمُ مـوسی ( 6 ) » و از بعضی امـّّتها هم به لـفظ « اصحاب »  تعبیر فرموده است مانند : « وَ أصْحَابِ مَدیَنَ ( 7 ) » و مانند : « أصْحَابَ الرَّسِّ ( 8 ) » و مانند : « أصْحَابُ الأیْکَةِ (9 ) » ، و در خصوص قوم موسی علی نبیّنا و آله و علیه السّلام تعبیر به « بَنِی إسْرَآئیل ( 10 ) » آورده است . ولی از نظر تشریف ، پیروان قرآن را به شعار ایمان تعبیر فرموده است ( یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا). 

                در کتاب شریف ‌« روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن  » تألیف « حسین بن علی محمّد بن احمد الخزائی النیشابوری م 552  ق » آمده است که عبد الله عبّاس گوید : « مَا نَزَلَتْ « یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا » إلاَّ کَانَ عَلِیُّ بْنُ أبِی طَالِبٍ عَلیهِما السَّلام رَأْسَهَا وَ أمِیرَهَا وَ شَرِیفَهَا وَ لَقَدْ عَاتَبَ اللهُ أصْحَابَ النَّبِیِّ صلی اللهُ عَلیهِ وَ آلِه فَمَا ذَکَرَ عَلِیَّاً إلاَّ بِخَیْرٍ ».

ترجمه : « خدای تعالی هیچ جایگاه در قرآن « أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا » نگفت  إلاّ و  علی بن ابیطالب  علیهما السّلام رئیس و امیر و شریف ایشان بود ودر آیاتی که دیگران را عتاب کرد ذکر  علی علیه السّلام جز به خیر نکرد ( 11 ) » .

  • پـایـان مقدّمه

     

    پی نوشت  :

    1.               سوره ی تحریم 66 آیه ی 7
    2.              سوره ی بقره 2 آیه ی 61
    3.               سوره ی بقره 2 آیه ی 61  : « ذَلِکَ بِأنَّهُمْ کَانُوا یَکْفُرُونَ بِآیَاتِ اللهِ وَ یَقْتُلُونَ النَّبِیّینَ بِغَیْرِ الْحَقِّ ذَلِکَ بِمَا عَصَوا وَ کَانُوا یَعْتَدُونَ ».
    4.                    سوره ی  نوح 71 آیه ی 1          
    5.                  سوره ی هود 11 آیه ی 89
    6.                  سوره ی اعراف 7 آیه ی 148
    7.                   سوره ی توبه 9 آیه ی 70
    8.                   سوره ی فرقان 25 آیه ی 38
    9.                    سوره ی ق 50 آیه ی 14
    10.             سوره ی بقره 2 آیه ی 211 و سوره ی آل عمران 3 آیه ی 49
    11.              بحار الانوار ج 35 ص 347 باب 13 أنه ع المؤمن و الایمان و ... ( این روایت و روایاتی شبیه به مضمون این روایت در کتاب های ذیل نیز آمده است : « تأویل الآیات الظّاهره ، مقدمة المؤلّف ص 20 » ، « تفسیر العیّلشی ج1 ص 289 من تفسیر المائده » ، « تفسیر فرات الکوفی ، المقدمه ص 43 » ، « شواهد التّنزیل ج 1 ص 30 قول عبد الله بن عمر بن الخطّاب » ، « المناقب ج3 ص 52 ، فصل فی انّه أمیر المؤمنین و الوزریر و ... » ، « نهج الحقّ ص 209 ، نزول کرائم القرآن فی علیّ علیه السّلام » ) .