ظهور اختلافات به بهانه شکل‌گیری حزبی جدید / رضا موحدی 

 
 بازیگران عرصه سیاست را می‌توان به دو دسته تقسیم نمود. دسته اول آنهایی هستند که بیشتر اهل بازی ساده بوده و از پیچیدگی شخصیتی چندان برخوردار نیستند. چنین افرادی در رفتارهای سیاسی خود اهل صراحت‌اند و در اتخاذ مواضع خود با شفافیت سخن می‌گویند. این بازیگران لایه‌های پیدا و پنهان چندانی نداشته و تحلیلگر در بررسی مواضع و شخصیت آنها کار دشواری را در پیش ندارد.

اما اغلب بازیگران عرصه سیاسی چنین نیستند و  از پیچیدگی‌های دوچندانی برخوردارند که به سادگی نمی‌توان رفتار آنان را مورد ارزیابی قرار داد. این افراد معمولا لایه‌های ناپیدایی دارند که فهم آن لایه‌ها دشوار است. ضمن آنکه بین مواضع اعلامی و پنهانی آنان تفاوت وجود دارد. رفتارهایشان نیازمند تاویل و تفسیر است و اغراضشان در مواضعشان علنی‌شان معمولا آشکار نیست. روحیه عملگرایی چنین شخصیت‌هایی موجب می‌شود تا شاهد نوعی تغییر مواضع و دوگانگی در رفتار باشیم که گاه هضم آن برای ناظران بیرونی دشوار می‌باشد.

با این مقدمه بد نیست اخبار جدیدی که از شکل‌گیری حزبی با عنوان "رهروان ولایت" حکایت دارد را مرور نماییم. این حزب که قرار است توسط اعضای فراکسیون رهروان ولایت مجلس شکل بگیرد، مجموعه‌ا‌ی است که در آرایش سیاسی اردوگاه اصولگرایان تاثیرگذار خواهد بود. اصولگرایان که در سال‌های اخیر با نوعی تکثر و واگرایی مواجه بودند، در آستانه انتخابات نیز هنوز نتوانسته‌اند به وحدت نزدیک شوند و تلاش‌های انجام شده در این مسیر تاکنون به انجامی نرسیده است. در این بین آغاز به کار حزبی جدید با مشی‌ای متفاوت، بدون شکل در نوع آرایش سیاسی اردوگاه اصولگرایان تاثیرگذار خواهد بود.

اما مجموعه رهروان در همین آغاز راه از اختلافاتی درونی رنج می‌برد که در صدر آن اختلاف نظر میان دو عضو تاثیرگذار آن یعنی علی لاریجانی و محمدرضا باهنر، رییس و نائب رییس مجلس است. آنطور که بنظر می‌رسد محمدرضا باهنر امروز در جمع بندی خود به این نتیجه رسیده است که برای موفقیت در انتخابات باید به طیف جبهه پایداری نزدیک شد. و این در حالی است که علی لاریجانی ظاهرا چندان موافق این همگرایی نیست. لذا باهنر از تبدیل فراکسیون رهروان ولایت به حزب استقبال نکرده و آن را مانعی برای همگرایی می‌داند و در عوض لاریجانی و نزدیکان وی بر شکل گیری حزب رهروان ولایت تاکید دارند و وجود تشکلی جدید را مانع وحدت نمی‌دانند.

موید این گمانه می‌تواند اظهارات باهنر در گفتگو با خبرآنلاین باشد که در واکنش به شکل گیری حزب رهروان ولایت با سردی می‌گوید: «اگر آقای جلالی می خواهند حزب رهروان ولایت را راه بیاندازند، راه بیاندازند ما مخالفت نمی کنیم و تشویقشان هم می کنیم. اما احتمالا این حزب باز آن حزب فراگیری که ما در ذهنمان است نخواهد بود. ما مثلا 5 حزب اصولگرا داریم و این هم می شود ششمین حزب»(10/12/93)

باهنر همچنین با تاکید بر ضرورت وحدت با جبهه پایداری در جایی دیگر می‌گوید: « ما در مورد جبهه پایداری احساس می‌کنیم که باید با هم به ائتلاف برسیم.»(14/11/93)

واکنش کاظم جلالی به اظهارات باهنر در گفتگو با روزنامه اعتماد شنیدنی است وی در این‌باره می‌گوید: «خودم برای آقای باهنر احترام قائلم و ایشان را شخصیت موثری می‌دانم ولی دوستان در داخل فراکسیون نقدهایی را به برخی بیانات ایشان دارند مثل همین چیزهایی که ایشان در مخالفت با تشکل بیرونی رهروان به نام حزب یا هر عنوان دیگری مطرح می‌کنند. خب ما همواره با آقای لاریجانی جلسه داریم و ایشان همواره تشویق می‌کنند که به نوعی دارای تشکل باشیم ولی آقای باهنر مصاحبه می‌کنند و می‌گویند که چنین تشکلی وجود ندارد یا وجود نخواهد داشت، یا آقای دکتر لاریجانی با آن مخالف هستند.»

وی در پاسخ به این سوال که «به نظر می‌رسد آقای باهنر چندان موافق تشکیل این حزب یا تشکل نباشد؟» می‌گوید: «من هنوز متوجه نشدم که این تشکل چه منافاتی با اهداف آقای باهنر دارد در حالی که من به صورت خصوصی هم با ایشان صحبت کردم و گفتم که همین دوستان اصولگرای ما که تشکل ما را موجب تفرق می‌دانند چطور دیروز وقتی تشکل درست می‌کردند عامل تفرقه نبودند؟» (12/12/93)

تلاش باهنر برای نزدیکی به جبهه پایداری هرچند با هدف وحدت اصولگرایان برای حضور منسجم در انتخابات دشوار اسفند 94 دنبال می‌شود، اما در ورای این سطح از تحلیل، نمی‌توان از لایه‌های پنهان اقدامات وی غفلت ورزید، چرا که به واقع تیپولوژی شخصیتی نایب رئیس مجلس از پیچیدگی شخصیتی وی حکایت دارد که به سادگی نمی‌توان همه ابعاد رفتاری وی را در یک نگاه فهم نمود!

این اختلافات ایجاد شده، که نمونه‌هایی دیگری را نیز می‌توان برای آن برشمرد، نشان می‌دهد که سال پایانی مدیریت مجلس نهم با تنش‌ها و اختلاف نظرات و رقابت‌های جدی همراه خواهد بود و این تنش‌ها شاید خود را در سطح مدیریت هیئت رئیسه مجلس نیز آشکار سازد و حتی در انتخابات هیئت رئیسه مجلس در خردادماه 94 نیز شاهد تمایزاتی و تغییراتی نسبت به سه سال اول مجلس نهم باشیم.

این مطلب از پایگاه بصیرت برداشت شده است