مختصر تاریخ دمشق ( 1 ) از ابن عبّاس نقل می کند : « در قرآن مجید ، خطاب یَا أیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا در هیچ آیه ای نازل نشده مگر این که علیّ علیه السّلام سیّد و شریف و امیر ( مصداق اتمّ و اکمل ) آن است ، و احدی از اصحاب رسول خدا نبود مگر این که خداوند در قرآن به او عتاب کرده جز علیّ بن ابیطالب علیهما السّلام که خدا هرگز در چیزی به او عتاب نکرد ... در کتاب خدا آنچه در باره ی علیّ علیه السّلام نازل شده ( از فضایل و مدایح ) در باره ی هیچ کس نازل نشده است ... سیصد آیه ی قرآن مجید در باره ی علیّ علیه السّلام نازل شده است » .

    امّا سؤال این است که چرا نام مبارک حضرت علیّ علیه السّلام به صراحت در قرآن نیامده است ؟ در این باره در کتاب شواهد التنزیل حدیثی ذکر کرده که بیانگر دلیل عدم ذکر نام علیّ علیه السّلام و سایر ائمّه ی هُدی علیهم السّلام در قرآن است .

     ابو بصیر نقل می کند که از امام باقر علیه السّلام در باره ی آیه ی شریفه ی « أطِیعُوا اللهَ وَ أطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُلِی الأمرِ مِنکُم » ( 2 ) سؤال کردم ، امام علیه السّلام فرمودند : « در باره ی علیّ بن ابیطالب علیهما السّلام نازل شده است » .

     عرض کردم : مردم می گویند که چه مانعی از نام بردن صریح بوده است که خداوند نام علیّ علیه السّلام و اهلبیت ایشان را در قرآن نیاورده است ؟

     امام باقر علیه السّلام فرمودند : « خداوند پیامبر صلی الله علیه و آله را در قرآن به نماز امر فرمود ، ولی تعداد رکعات را ذکر نکرد ؛ و همچنین مسلمانان را به حجّ امر کرد ولی نفرمود که هفت بار به دور خانه ی کعبه طواف بجا بیاورید ، برای این که پیامبر این امور را برای مردم تفسیر کند . در این باره هم همین طور است ، بعد از نزول این آیه در باره ی علی علیه السّلام و امام حسن علیه السّلام و امام حسین علیه السّلام پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند : « اُوصِیکُم بِکِتَابِ اللهِ و أهلِ بَیتی » ( 3 )  .  

 

( 1 ) مختصر تاریخ دمشق جلد 18 صفحه ی 11 . اصل کتاب « تاریخ دمشق » مال ابن عساکر متوفای 571 است که اخیراً هم در 80 جلد منتشر شده است . سپس « ابن منظور » 630 ـ 711 آن را تلخیص کرده است .  

( 2 ) سوره ی نساء آیه ی 59 . ( ترجمه : اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا را و اولوا الامر را )  

( 3 ) این روایت در جلد اوّل کتاب « شواهد التنزیل » آمده است . ( این کتاب دو جلدی است و نویسنده ی آن « حاکم حسکانی نیشابوری متوفّای 490 قمری می باشد . برخی می گویند او از علمای اهل سنّت و پیرو مذهب حنفی بوده و برخی دیگر او را از علمای شیعه دانسته اند که تقیّه می کرده است . نام کامل کتاب : « شواهد التنزیل لقواعد التفصیل فی الآیات النّازله فی اهل البیت صلوات الله و سلامه علیهم » می باشد . این روایت با تفصیل بیشتر در کتاب اصول کافی مرحوم کلینی هم آمده است ) .